दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026: राज्यातील 265 तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर! तुमचा तालुका आहे का? 12 सवलतींसह सर्व माहिती इथे बघा

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 अखेर जाहीर झाली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या मदत व पुनर्वसन विभागाने 25 सप्टेंबर 2026 रोजी शासन निर्णय (GR) काढून खरीप हंगाम 2026 मध्ये Trigger-1 (प्रथम कळ) लागू झालेल्या राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर केला आहे. या तालुक्यांमध्ये जमीन महसुलात सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन, कर्जवसुलीला स्थगिती, वीजबिलात सूट आणि विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी यांसह एकूण 12 सवलती लागू झाल्या आहेत.

जून महिन्यापासून पावसाने ओढ दिल्यामुळे राज्यातील बहुतांश भागात खरीप पिके धोक्यात आली. कृषी आयुक्तांच्या 24 सप्टेंबर 2026 च्या अहवालावरून 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थिती असल्याचे स्पष्ट झाले. त्यानुसार शासनाने हा निर्णय घेतला आहे.

तुमचा तालुका या यादीत आहे का, कोणत्या सवलती मिळणार, पीक नुकसानीचे पैसे कधी येणार आणि आता तुम्ही काय करायचे, हे सगळे आज आपण सोप्या भाषेत बघणार आहोत.

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026: थोडक्यात माहिती

निर्णयाचा विषय	खरीप 2026 मध्ये Trigger-1 लागू झालेल्या तालुक्यांत दुष्काळ जाहीर
विभाग	मदत व पुनर्वसन विभाग, महाराष्ट्र शासन
GR क्रमांक	समिती-2026/प्र.क्र.82/मदत-2
GR दिनांक	25 सप्टेंबर 2026
एकूण दुष्काळग्रस्त तालुके	265
सर्वाधिक तालुके असलेला विभाग	छत्रपती संभाजीनगर (74 तालुके)
सर्वाधिक तालुके असलेला जिल्हा	यवतमाळ (16 तालुके)
एकूण सवलती	12
पीक नुकसान भरपाई	स्वतंत्र GR द्वारे जाहीर होणार

दुष्काळ जाहीर 2026: शासन निर्णयात नक्की काय आहे?

दुष्काळ व्यवस्थापन संहिता 2016 नुसार दुष्काळी परिस्थितीचे मूल्यांकन करण्याची कार्यपद्धती आधीच ठरलेली आहे. त्यानुसार जून ते आजपर्यंतच्या कालावधीतील पावसाची तूट आणि इतर घटक विचारात घेऊन 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थिती आढळली.

जिल्हाधिकाऱ्यांना तात्काळ पंचनामे करण्याचे आदेश

GR नुसार या 265 तालुक्यांमध्ये पंचनामे करण्याची कार्यवाही जिल्हाधिकाऱ्यांनी तात्काळ सुरू करायची आहे. सर्वेक्षण केलेल्या शेतातील पिकांच्या स्थितीचे फोटो आणि GPS coordinates गोळा केले जाणार आहेत. हा पीक परिस्थितीचा अहवाल कृषी आयुक्तांमार्फत शासनाला तात्काळ सादर करायचा आहे.

पंचनाम्यात चूक झाली तर त्याचा परिणाम शेतकऱ्याला मिळणाऱ्या मदतीवर होऊ शकतो, तसेच केंद्र सरकारकडून NDRF निकषांनुसार मदत मिळवण्यासाठीही अचूक पंचनामे आवश्यक असतात. त्यामुळे पंचनाम्याची ही प्रक्रिया शेतकऱ्यांसाठी खूप महत्त्वाची आहे.

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026: जिल्हानिहाय संपूर्ण यादी

खाली दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 महसूल विभागानुसार आणि जिल्ह्यानुसार दिली आहे.. तुमच्या जिल्ह्याच्या रकान्यात तुमचा तालुका आहे का, ते तपासा.

1. कोकण (ठाणे) विभाग: 12 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
ठाणे	निरंक	0
पालघर	निरंक	0
रायगड	श्रीवर्धन	1
रत्नागिरी	रत्नागिरी, संगमेश्वर, राजापूर	3
सिंधुदुर्ग	सावंतवाडी, दोडामार्ग, कणकवली, कुडाळ, वैभववाडी, मालवण, देवगड, वेंगुर्ला	8

2. नाशिक विभाग: 49 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
नाशिक	मालेगाव, बागलाण, कळवण, नांदगाव, सुरगाणा, इगतपुरी, पेठ, सिन्नर, येवला, देवळा	10
धुळे	धुळे, साक्री, शिंदखेडा, शिरपूर	4
जळगाव	एरंडोल, पारोळा, धरणगाव, चोपडा, पाचोरा, जामनेर, जळगाव, भडगाव, अमळनेर, रावेर, चाळीसगाव, भुसावळ, बोदवड, मुक्ताईनगर, यावल	15
नंदुरबार	अक्कलकुवा, शहादा, नंदुरबार, नवापूर, तळोदा, अक्राणी	6
अहिल्यानगर	नगर, पारनेर, श्रीगोंदा, कर्जत, जामखेड, शेवगाव, पाथर्डी, नेवासा, राहुरी, संगमनेर, अकोले, कोपरगाव, श्रीरामपूर, राहाता	14

3. पुणे विभाग: 35 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
पुणे	भोर, वेल्हा, खेड, शिरूर, बारामती, इंदापूर, दौंड, पुरंदर	8
सोलापूर	उत्तर सोलापूर, दक्षिण सोलापूर, बार्शी, अक्कलकोट, मोहोळ, माढा, करमाळा, पंढरपूर, सांगोला, माळशिरस, मंगळवेढा	11
सांगली	मिरज, आटपाडी, जत, कवठेमहांकाळ	4
सातारा	सातारा, खटाव, माण, फलटण, खंडाळा, महाबळेश्वर	6
कोल्हापूर	पन्हाळा, राधानगरी, गगनबावडा, भुदरगड, आजरा, चंदगड	6

4. छत्रपती संभाजीनगर विभाग (मराठवाडा): 74 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
छ. संभाजीनगर	छ. संभाजीनगर, कन्नड, सोयगाव, पैठण, वैजापूर, गंगापूर, खुलताबाद, सिल्लोड, फुलंब्री	9
जालना	बदनापूर, घनसावंगी, अंबड, जालना, परतूर, मंठा, भोकरदन, जाफ्राबाद	8
बीड	बीड, गेवराई, माजलगाव, केज, अंबाजोगाई, परळी, आष्टी, पाटोदा, शिरूर कासार, धारूर, वडवणी	11
लातूर	लातूर, औसा, अहमदपूर, निलंगा, उदगीर, चाकूर, रेणापूर, शिरूर अनंतपाळ, देवणी, जळकोट	10
धाराशिव	धाराशिव, कळंब, भूम, वाशी, तुळजापूर, लोहारा, परंडा, उमरगा	8
नांदेड	नांदेड, बिलोली, कंधार, लोहा, हदगाव, भोकर, देगलूर, किनवट, हिमायतनगर, माहूर, धर्माबाद, उमरी, अर्धापूर, नायगाव	14
परभणी	पूर्णा, पालम, परभणी, सोनपेठ, जिंतूर, गंगाखेड, सेलू, मानवत, पाथरी	9
हिंगोली	हिंगोली, औंढा नागनाथ, कळमनुरी, सेनगाव, वसमत	5

5. अमरावती विभाग: 56 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
बुलढाणा	जळगाव जामोद, संग्रामपूर, चिखली, देऊळगाव राजा, मेहकर, बुलढाणा, सिंदखेडराजा, लोणार, खामगाव, शेगाव, मलकापूर, मोताळा, नांदुरा	13
अमरावती	अमरावती, भातकुली, चांदूर रेल्वे, नांदगाव खंडेश्वर, धामणगाव रेल्वे, अचलपूर, अंजनगाव सुर्जी, तिवसा, धारणी, चिखलदरा, वरुड, मोर्शी, चांदूर बाजार, दर्यापूर	14
अकोला	अकोट, अकोला, पातूर, तेल्हारा, मूर्तिजापूर, बाळापूर, बार्शीटाकळी	7
वाशिम	वाशिम, रिसोड, मालेगाव, मंगरूळपीर, कारंजा, मानोरा	6
यवतमाळ	यवतमाळ, बाभुळगाव, कळंब, दारव्हा, दिग्रस, आर्णी, नेर, पुसद, उमरखेड, महागाव, वणी, मारेगाव, झरी-जामणी, केळापूर, घाटंजी, राळेगाव	16

6. नागपूर विभाग: 39 तालुके

जिल्हा	दुष्काळग्रस्त तालुके	संख्या
वर्धा	वर्धा, सेलू, देवळी, आर्वी, समुद्रपूर, हिंगणघाट, आष्टी	7
नागपूर	नागपूर, कामठी, सावनेर, पारशिवनी, मौदा, भिवापूर, कळमेश्वर, काटोल, रामटेक, हिंगणा, उमरेड, कुही, नरखेड, नागपूर शहर	14
भंडारा	भंडारा, पवनी, लाखांदूर	3
गोंदिया	तिरोडा	1
चंद्रपूर	चंद्रपूर, भद्रावती, गोंडपिपरी, राजुरा, कोरपना, मूल, वरोरा, सावली, चिमूर, नागभीड, सिंदेवाही, पोंभुर्णा	12
गडचिरोली	गडचिरोली, चामोर्शी	2

एकूण: 12 + 49 + 35 + 74 + 56 + 39 = 265 तालुके

दुष्काळग्रस्त तालुक्यांना कोणत्या 12 सवलती मिळणार?

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 मधील 265 तालुक्यांतील दुष्काळग्रस्त भागासाठी राज्य शासनाने विशेष बाब म्हणून खालील 12 उपाययोजना आणि सवलती लागू केल्या आहेत:

1. जमीन महसुलात सूट: शेतजमिनीवरील महसूल भरण्यात सवलत मिळेल.
2. पीक कर्जाचे पुनर्गठन: पीक कर्जाची परतफेड करणे कठीण झालेल्या शेतकऱ्यांच्या कर्जाची पुनर्रचना केली जाईल.
3. शेतीशी निगडित कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती: बँका आणि संस्थांकडून होणारी शेतीकर्ज वसुली थांबवली जाईल.
4. कृषी पंपाच्या चालू वीजबिलात सूट: 7.5 HP पर्यंतच्या पंपांचे वीजबिल आधीच माफ आहे. त्यामुळे ही सूट 7.5 HP पेक्षा जास्त क्षमतेच्या वीजपंपांना लागू असेल.
5. विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी: शाळा आणि महाविद्यालयातील विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ होईल.
6. रोहयो कामांच्या निकषात शिथिलता: रोजगार हमी योजनेतील निकष सोपे करून जास्तीत जास्त कामे सुरू केली जातील, जेणेकरून गावातच रोजगार मिळेल.
7. पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकर: आवश्यक तेथे टँकरने पाणीपुरवठा होईल.
8. शेतीपंपाची वीजजोडणी खंडित न करणे: टंचाई जाहीर झालेल्या गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतीपंपाची वीज कापली जाणार नाही.
9. अन्नधान्याची व्यवस्था: शेतीवर अवलंबून असलेल्या शेतकरी आणि मजुरांना अन्नधान्याची टंचाई होणार नाही, अशी व्यवस्था केली जाईल.
10. जनावरांसाठी चारा: जनावरांना आवश्यक चारा उपलब्ध करून दिला जाईल.
11. जलसंधारणाची कामे: पाणी साठवण्यासाठी जलसंधारणाची कामे सुरू होतील.
12. पाणी नियोजन: आधी दिलेल्या शासन निर्देशांप्रमाणे पिण्याचे पाणी आणि जनावरांसाठी पाण्याचे नियोजन केले जाईल.

दुष्काळ मदत 2026: पीक नुकसानीचे पैसे कधी आणि किती मिळणार?

हा सगळ्यात महत्त्वाचा प्रश्न आहे, त्यामुळे स्पष्ट सांगतो. 25 सप्टेंबर 2026 च्या या GR मध्ये हेक्टरी किती मदत मिळणार याची कोणतीही रक्कम जाहीर केलेली नाही.

GR मध्ये स्पष्ट लिहिले आहे की दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना पीक नुकसानीची मदत विहित कार्यपद्धती पूर्ण झाल्यानंतर स्वतंत्र शासन निर्णयाद्वारे जाहीर केली जाईल. म्हणजे आधी पंचनामे पूर्ण होतील, अहवाल शासनाकडे जाईल आणि त्यानंतर मदतीचा वेगळा GR येईल.

सोशल मीडियावर “हेक्टरी इतके हजार मिळणार” अशा पोस्ट फिरत असतील, तर अधिकृत GR येईपर्यंत त्यावर विश्वास ठेवू नका. मदतीचा GR आला की आम्ही Yojnavala वर लगेच माहिती अपडेट करू.

तुमचा तालुका यादीत नसेल तर काय?

तुमचा तालुका दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 मध्ये नसेल, तर लगेच निराश होऊ नका.. महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी सांगितले की हा प्राथमिक शासन निर्णय असून यामध्ये आणखी काही निर्णय होतील. एखादा तालुका पहिल्या ट्रिगरमध्ये न येता दुसऱ्या ट्रिगरमध्ये आला, तर त्या तालुक्याचाही समावेश पुढच्या वेळी करता येईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

मंत्रिमंडळ उपसमिती दर मंगळवारी संध्याकाळी सर्व जिल्हाधिकाऱ्यांशी व्हिडीओ कॉन्फरन्सद्वारे बैठक घेऊन दुष्काळी परिस्थितीचा साप्ताहिक आढावा घेणार आहे. त्यामुळे पुढील काही आठवड्यांत यादीत बदल होऊ शकतो. नवीन यादी आल्यास दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 ची ही पोस्ट लगेच अपडेट केली जाईल.

तुमचा तालुका दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 मध्ये असेल, तर खालील गोष्टी लगेच करा

• पंचनाम्याच्या वेळी शेतात हजर राहा: पंचनाम्यासाठी अधिकारी येणार असतील तेव्हा शेतात उपस्थित राहून पिकाची खरी परिस्थिती दाखवा.
• तलाठी आणि कृषी सहाय्यकाच्या संपर्कात राहा: तुमच्या गावात पंचनामे कधी होणार याची माहिती त्यांच्याकडून घ्या.
• कागदपत्रे तयार ठेवा: 7/12 उतारा, बँक पासबुक आणि आधार कार्ड हाताशी ठेवा. पुढे मदतीचा GR आल्यावर ही कागदपत्रे उपयोगी पडू शकतात.
• कर्ज असेल तर बँकेशी बोला: पीक कर्ज पुनर्गठन आणि वसुली स्थगितीबाबत तुमच्या बँक शाखेत चौकशी करा.
• विद्यार्थ्यांनी शाळा/कॉलेजमध्ये चौकशी करावी: परीक्षा शुल्क माफीची प्रक्रिया तुमची शाळा किंवा महाविद्यालय सांगेल.

महत्त्वाचे: या गोष्टी लक्षात ठेवा

फसवणुकीपासून सावध राहा: “दुष्काळ मदतीचा फॉर्म भरा” किंवा “यादीत नाव टाकतो” असे सांगून कोणी फोन केला आणि OTP मागितला तर देऊ नका. सरकार कधीही OTP मागत नाही.

कोणत्याही एजंटला पैसे देऊ नका: दुष्काळी सवलती आणि मदतीसाठी कोणालाही पैसे देण्याची गरज नाही.

बँक खात्याची माहिती शेअर करू नका: तुमचा खाते क्रमांक, IFSC किंवा ATM PIN कोणालाही सांगू नका.

फक्त अधिकृत माहितीवर विश्वास ठेवा: मदतीची रक्कम किंवा नवीन यादी फक्त शासनाच्या अधिकृत GR मधूनच खरी मानावी.

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026: महत्त्वाच्या लिंक्स

महाराष्ट्र शासन अधिकृत वेबसाइट	इथे क्लिक करा
शासन निर्णय (GR)	इथे क्लिक करा
शासन निर्णय (GR) संकेतांक	202609261117494941

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026 नुसार खरीप हंगाम 2026 मध्ये राज्यातील 265 तालुके दुष्काळग्रस्त जाहीर झाले असून, या तालुक्यांना 12 सवलती तात्काळ लागू झाल्या आहेत. पीक नुकसानीची प्रत्यक्ष मदत मात्र पंचनामे पूर्ण झाल्यानंतर स्वतंत्र GR द्वारे जाहीर होणार आहे. त्यामुळे पंचनाम्याच्या वेळी हजर राहा, कागदपत्रे तयार ठेवा आणि अफवांपासून दूर राहा. ही माहिती तुमच्या गावातील शेतकरी बांधवांपर्यंत नक्की पोहोचवा. अशाच सरकारी योजनांच्या ताज्या बातम्यांसाठी Yojnavala.com ला भेट द्या आणि आमचे Instagram Page फॉलो करा.

दुष्काळग्रस्त तालुके यादी 2026: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)