Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 ही केंद्र सरकारची सर्वात मोठी आरोग्य योजना आहे. याला Ayushman Bharat PM-JAY असंही म्हणतात. ही योजना २३ सप्टेंबर २०१८ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सुरू केली.
आजारपण कधी सांगून येत नाही. आणि जेव्हा येतं, तेव्हा हॉस्पिटलचं बिल बघून डोळे फिरतात. एखादी मोठी शस्त्रक्रिया म्हणजे ५ ते १० लाख रुपये सहज जातात. गरीब माणसाने काय करायचं? जमीन विकायची? कर्ज काढायचं?
हेच दुखणं ओळखून केंद्र सरकारने आणली प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना ज्याला Ayushman Bharat पण म्हणतात. या योजनेत पात्र कुटुंबाला ₹5 लाखांपर्यंत मोफत कॅशलेस उपचार मिळतात ते पण सरकारी आणि खाजगी दोन्ही हॉस्पिटलमध्ये.
तुमच्या घरात Ayushman Card आहे का? नसेल तर ते कसं काढायचं? या योजनेचा फायदा कसा घ्यायचा? हे सगळं या पोस्ट मध्ये सांगणार आहे शेवटपर्यंत वाचा.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 म्हणजे काय?
या योजनेचा मुख्य उद्देश एकच देशातल्या गरीब आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांना महागड्या आजारांवर मोफत उपचार मिळावेत. एका कुटुंबाला दरवर्षी ₹5 लाखांपर्यंत हेल्थ कव्हर मिळतं हे कुटुंबातील कुठल्याही सदस्याने वापरता येतं.
महाराष्ट्रात ही योजना महात्मा जोतिराव फुले जन आरोग्य योजना (MJPJAY) सोबत एकत्रित राबवली जाते. त्यामुळे महाराष्ट्रातल्या लाभार्थ्यांना दोन्ही योजनांचा फायदा एकत्र मिळतो.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 Overview
| तपशील | माहिती |
|---|---|
| योजनेचं नाव | PM Jan Arogya Yojana (Ayushman Bharat) |
| महाराष्ट्रात | MJPJAY + AB-PMJAY एकत्रित |
| कव्हरेज | ₹5 लाख प्रति कुटुंब प्रति वर्ष |
| उपचार प्रकार | १,३५६ Health Benefit Packages |
| Specialties | ३४ |
| Empanelled Hospitals | ४,०००+ |
| लाभार्थी (महाराष्ट्र) | २.७२ कोटी कुटुंबे |
| Helpline | 155388 / 1800-233-2200 |
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 मध्ये नक्की काय मिळतं?
आर्थिक कव्हरेज
पात्र कुटुंबाला प्रति वर्ष ₹5 लाखांपर्यंत कॅशलेस उपचार मिळतात. हे Family Floater Basis वर असतं — म्हणजे घरातले सगळे मिळून एकत्र ₹5 लाख वापरू शकतात किंवा एकट्यानेही पूर्ण ₹5 लाख वापरता येतात.
कोणते उपचार मिळतात?
या योजनेत १,३५६ प्रकारचे उपचार आणि शस्त्रक्रिया कव्हर होतात. यात ३४ वेगवेगळ्या Specialties समाविष्ट आहेत. म्हणजे हृदयरोग, कर्करोग, मूत्रपिंड, डोळे, हाडांच्या शस्त्रक्रिया असे सगळे मोठे आजार यात येतात.
Package मध्ये काय काय येतं?
लोकांना वाटतं फक्त ऑपरेशनचाच खर्च मिळतो, पण तसं नाही. एका Package मध्ये खालील सगळं मोफत मिळतं
- हॉस्पिटलमधला बेड चार्ज
- डॉक्टर, सर्जन आणि भूलतज्ज्ञ फी
- OT आणि ICU चार्जेस
- औषधे, इंजेक्शन्स, Implants
- X-Ray, रक्त तपासणी व इतर Diagnostic Tests
- रुग्णाचे जेवण (Inpatient असेपर्यंत)
- हॉस्पिटल ते घर एकदा प्रवास खर्च (ST Bus किंवा Second Class Rail)
- दुर्दैवाने मृत्यू झाल्यास शव गावी नेण्याचा खर्चही Package मध्ये आहे
थोडक्यात, हॉस्पिटलमध्ये दाखल झाल्यापासून घरी जाईपर्यंत एक रुपयाही खिशातून जात नाही हे खरोखर कॅशलेस आहे.
Follow-up उपचार
शस्त्रक्रियेनंतरच्या २६२ Follow-up Packages पण योजनेत आहेत. म्हणजे ऑपरेशन नंतरच्या तपासण्याही मोफत होतात.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 साठी कोण पात्र आहे
केंद्र सरकारची PMJAY पात्रता (Category A)
केंद्र सरकारच्या PMJAY साठी Socio-Economic Caste Census 2011 (SECC) मध्ये नाव असलेली कुटुंबे पात्र आहेत. याशिवाय Antyodaya Anna Yojana (AAY) आणि Priority House Holder (PHH) कार्डधारक कुटुंबेही यात येतात.
महाराष्ट्रातील MJPJAY पात्रता (Categories A ते E)
महाराष्ट्रात जुलै २०२४ पासून योजना सर्वांसाठी खुली झाली आहे. कोणत्या Category मध्ये येतो हे खाली बघा
Category A: Yellow Ration Card, Orange Ration Card, Antyodaya Anna Yojana (AAY) आणि Annapurna Ration Card धारक कुटुंबे.
Category B: White Ration Card धारक कुटुंबे यात सरकारी आणि निमसरकारी कर्मचारीही येतात. ज्यांच्याकडे कुठलंही Ration Card नाही पण महाराष्ट्राचं Domicile Certificate आहे, तेही पात्र आहेत.
Category C: सरकारी अनाथाश्रमातील मुले, Government Ashram Shalas चे विद्यार्थी, सरकारी महिला आश्रमातील महिला, सरकारी वृद्धाश्रमातील ज्येष्ठ नागरिक, पत्रकार आणि त्यांचे कुटुंब (DIPR निकषानुसार), महाराष्ट्र बांधकाम कामगार मंडळावर नोंदणीकृत बांधकाम कामगार.
Category D: महाराष्ट्रात रस्ते अपघात झालेले महाराष्ट्राबाहेरचे किंवा परदेशातील नागरिक. यांना ₹1 लाख पर्यंत उपचार मिळतात.
Category E: महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाभागातील Belgaum, Karwar, Kalburgi आणि Bidar जिल्ह्यांतील ८६५ गावांमधील रहिवासी (विशिष्ट Ration Card सह).
एकूण महाराष्ट्रात २.७२ कोटी कुटुंबे म्हणजे १२.५० कोटी लोकसंख्या या योजनेत समाविष्ट आहे.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 कसं काढायचं?
Ayushman Card हे या योजनेचं मुख्य ओळखपत्र आहे. हे Card असेल तर कुठल्याही Empanelled Hospital मध्ये थेट कॅशलेस उपचार सुरू होतात.
ऑनलाइन पद्धत
पहिली पायरी म्हणजे beneficiary.nha.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जा. तिथे Mobile Number आणि Aadhaar नंबर टाकून OTP ने Login करा. पात्रता तपासा आणि eKYC पूर्ण करा. eKYC पूर्ण झाल्यावर Ayushman Card Download करता येतं किंवा Print काढता येतो.
हॉस्पिटलमध्ये जाऊन
जवळच्या कुठल्याही Empanelled Hospital मध्ये जा. तिथे Aarogyamitra असतो तो तुम्हाला Card काढून देण्यास मदत करतो. Aadhaar Card आणि Ration Card सोबत न्या.
Common Service Centre (CSC) वर
तुमच्या गावातल्या किंवा जवळच्या CSC केंद्रावर जाऊनही Ayushman Card काढता येतं.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 उपचार कसे मिळतात? Step by Step
पायरी १: Empanelled Hospital शोधा
www.jeevandayee.gov.in किंवा hospitals.pmjay.gov.in वर District निवडा आणि जवळचं Empanelled Hospital शोधा. महाराष्ट्रात ४,००० हून जास्त Empanelled Hospitals आहेत — सरकारी आणि खाजगी दोन्ही.
पायरी २: Aarogyamitra शी संपर्क करा
हॉस्पिटलमध्ये गेल्यावर Aarogyamitra ला भेटा. तो तुमची पात्रता तपासतो, Pre-Authorization Insurance कंपनीकडे पाठवतो आणि उपचार सुरू करून देतो.
पायरी ३: कॅशलेस उपचार
Pre-Authorization मिळाल्यावर उपचार सुरू होतात. एक रुपयाही भरायची गरज नाही.
पायरी ४: Discharge नंतर
Discharge नंतर १० दिवसांपर्यंत Follow-up सेवाही मोफत मिळते. हॉस्पिटल सर्व कागदपत्रे Insurance कंपनीला पाठवतं तुम्हाला काहीही करायची गरज नाही.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 साठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
अर्ज करताना किंवा हॉस्पिटलमध्ये जाताना ही कागदपत्रे सोबत ठेवा
ओळखीसाठी: Aadhaar Card, Voter ID किंवा PAN Card यापैकी एक.
पात्रतेसाठी: Ration Card (Category नुसार), Domicile Certificate (Category B साठी), किंवा SECC यादीतील नाव.
Category D साठी: Geo-tagged हॉस्पिटल फोटो, पोलिसांना दिलेली माहिती पत्राची प्रत आणि Aadhaar किंवा Voter ID.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 Pre-existing Diseases चं काय?
एक सर्वात महत्त्वाची गोष्ट — या योजनेत Waiting Period नाही. म्हणजे आधीपासून असलेले आजार जसे की मधुमेह, रक्तदाब, हृदयरोग हे सगळे पहिल्या दिवसापासून कव्हर होतात. पहिले ३ महिने वाट बघायची गरज नाही.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 Helpline आणि तक्रार कुठे करायची?
उपचार नाकारले गेले किंवा काही अडचण आली तर खाली दिलेल्या नंबरवर संपर्क करा
| माध्यम | तपशील |
|---|---|
| Toll Free Helpline | 155388 किंवा 1800-233-2200 |
| अधिकृत Website | www.jeevandayee.gov.in |
| PMJAY Portal | www.pmjay.gov.in |
| Mobile App | Ayushman App किंवा Maharashtra Aarogya Vahini |
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 शेवटचं एक महत्त्वाचं
Ayushman Card काढणं पूर्णपणे मोफत आहे. कुणी पैसे मागत असेल तर ते फसवणूक आहे. अधिकृत Portal किंवा जवळच्या CSC Centre वरूनच Card काढा.
तुमच्या घरी Ration Card आहे आणि अजून Ayushman Card नाही, तर आजच काढून घ्या. कारण आजारपणाची वेळ आली की पैशांची चिंता नको हेच या योजनेचं उद्दिष्ट आहे.
हा post उपयुक्त वाटला तर तुमच्या घरातल्या, शेजाऱ्यांना आणि WhatsApp Group मध्ये नक्की Share करा. एखाद्याचं लाखो रुपये वाचू शकतात!
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 किती रुपयांपर्यंत मोफत उपचार मिळतात?
प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेत पात्र कुटुंबाला दरवर्षी ₹5 लाखांपर्यंत मोफत कॅशलेस उपचार मिळतात. हे कव्हर Family Floater Basis वर असतं, म्हणजे कुटुंबातील एक किंवा सर्व सदस्य मिळून ₹5 लाख वापरू शकतात.
Ayushman Card कसं काढायचं?
Ayushman Card काढण्यासाठी beneficiary.nha.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जा. तिथे Aadhaar नंबर आणि Mobile Number टाकून OTP ने Login करा. eKYC पूर्ण केल्यावर Ayushman Card Download किंवा Print करता येतो. जवळच्या CSC Centre किंवा Empanelled Hospital मधील Aarogyamitra यांच्याकडूनही Card काढता येतो. हे पूर्णपणे मोफत आहे.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 मध्ये कोण पात्र आहे?
Yellow, Orange, Antyodaya आणि Annapurna Ration Card धारक कुटुंबे, White Ration Card धारक, Domicile Certificate असलेले महाराष्ट्राचे रहिवासी, SECC 2011 यादीतील कुटुंबे आणि सरकारी अनाथाश्रम, आश्रमशाळा, वृद्धाश्रमातील व्यक्ती हे सर्व पात्र आहेत. जुलै 2024 पासून महाराष्ट्रातील सर्व कुटुंबांना या योजनेचा लाभ मिळतो.
आधीपासून असलेल्या आजारांवर PM JAY मध्ये उपचार मिळतात का?
होय. PM Jan Arogya Yojana मध्ये कुठलाही Waiting Period नाही. मधुमेह, रक्तदाब, हृदयरोग यांसारखे Pre-existing Diseases पहिल्या दिवसापासूनच कव्हर होतात.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 मध्ये कोणकोणत्या आजारांवर उपचार मिळतात?
या योजनेत 34 Specialties अंतर्गत 1,356 Health Benefit Packages कव्हर होतात. हृदयरोग, कर्करोग, मूत्रपिंड प्रत्यारोपण, हाडांच्या शस्त्रक्रिया, डोळ्यांचे आजार, स्त्रीरोग, बालरोग शस्त्रक्रिया आणि बरंच काही यात समाविष्ट आहे.
Ayushman Card नसेल तर हॉस्पिटलमध्ये उपचार मिळतात का?
होय, आणीबाणीच्या परिस्थितीत Ayushman Card नसलेही उपचार मिळू शकतात. हॉस्पिटलमधील Aarogyamitra ला भेटा, Aadhaar Card आणि Ration Card दाखवा. तो पात्रता तपासून उपचार सुरू करून देतो. Emergency मध्ये Telephone किंवा Email ने Intimation देऊनही उपचार घेता येतात
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 मध्ये खाजगी हॉस्पिटलमध्ये उपचार मिळतात का?
होय. PM Jan Arogya Yojana अंतर्गत सरकारी आणि खाजगी दोन्ही Empanelled Hospitals मध्ये मोफत उपचार मिळतात. महाराष्ट्रात 4,000 हून जास्त Empanelled Hospitals आहेत. जवळचं हॉस्पिटल शोधण्यासाठी www.jeevandayee.gov.in किंवा hospitals.pmjay.gov.in वर जा.
Pradhan Mantri Jan Arogya Yojana 2026 आणि Ayushman Bharat यात फरक काय आहे?
दोन्ही एकच योजना आहे. Ayushman Bharat हे या योजनेचं संपूर्ण नाव आहे, तर PM Jan Arogya Yojana हा त्यातला आरोग्य विमा घटक आहे. महाराष्ट्रात ही योजना महात्मा जोतिराव फुले जन आरोग्य योजना (MJPJAY) सोबत एकत्रित राबवली जाते.
PM Jan Arogya Yojana Helpline Number काय आहे?
PM Jan Arogya Yojana साठी Toll Free Helpline Number 155388 आणि 1800-233-2200 आहे. योजनेची माहिती मिळवण्यासाठी किंवा तक्रार नोंदवण्यासाठी या नंबरवर मोफत Call करता येतो.
Ayushman Card काढण्यासाठी किती पैसे लागतात?
Ayushman Card काढणं पूर्णपणे मोफत आहे. कुठलेही पैसे लागत नाहीत. कुणी Ayushman Card काढण्यासाठी पैसे मागत असेल तर ती फसवणूक आहे. अधिकृत वेबसाइट beneficiary.nha.gov.in किंवा जवळच्या CSC Centre वरूनच Card काढा.
इतर सरकारी योजना
नमस्कार! मी अनिकेत, Yojnavala.com चा संस्थापक. अहिल्यानगर जिल्ह्यातून असलेला एक डिजिटल कंटेंट क्रिएटर. गेल्या काही वर्षांपासून महाराष्ट्रातील शेतकरी, महिला आणि सामान्य नागरिकांपर्यंत सरकारी योजनांची माहिती सोप्या मराठी भाषेत पोहोचवण्याचे काम करतो. @yojnavala Instagram वर १ लाखाहून अधिक मराठी वाचक माझ्यासोबत जोडलेले आहेत.